“Ik heb alles geprobeerd. Gevoed, verschoond, geknuffeld… Waarom blijft mijn baby toch huilen?”
Iedere ouder herkent deze vraag.
Vaak gevolgd door onzekerheid.
“Doe ik iets verkeerd?”
Waarschijnlijk niet.
De grootste overgang van een mensenleven.
Voordat een baby geboren wordt, leeft hij negen maanden in de baarmoeder: een veilige, begrensde omgeving.
Hij hoeft zijn lichaamstemperatuur niet zelf te regelen. Voeding komt vanzelf via de navelstreng. Geluiden zijn gedempt, het licht is zacht en de baarmoeder geeft een constante, vertrouwde druk rondom zijn lichaam.
En dan wordt hij geboren.
Ineens moet hij zelf ademhalen, drinken en voeding verteren, zijn temperatuur regelen en wennen aan een wereld vol licht, geluiden, geuren en aanrakingen.
Daar komt nog iets bij.
Voordat een baby jullie als ouders ontmoet, leg hij een intensieve reis af.
Sommige baby’s lijken na deze intensieve reis meer behoefte te hebben aan rust, voorspelbaarheid en nabijheid. Dat zien we bijvoorbeeld na een langdurige, snelle of medische bevalling. Hoewel ieder kind anders reageert en de wetenschap hier nog volop onderzoek naar doet, is het goed om te weten dat een geboorte ook voor een baby een ingrijpende ervaring kan zijn.
Het stressraampje van een baby
Ieder mens en dus ook een baby heeft een (figuurlijk) stressraampje.
Wanneer je binnen je raampje zit voel je je comfortabel, veilig en kun je contact maken met je omgeving.
Het stressraampje van een pasgeboren baby is alleen nog heel klein.
Een beetje honger, vermoeidheid, een drukke verjaardag, krampjes, een vieze luier of simpelweg een opeenstapeling van indrukken kan al genoeg zijn om buiten dat raampje te raken.
Ook een sprongetje in de ontwikkeling kan maken dat je baby meer onrust laat zien.
Dat uit je kindje door bijvoorbeeld veel huilen, overstrekken, gespannen vuistjes, moeilijk in slaap vallen of juist heel onrustig wakker worden.
Dit betekent niet dat je baby lastig is. Zijn zenuwstelsel is nog volop in ontwikkeling en heeft jouw hulp en nabijheid nodig om weer terug te keren naar rust.
Een baby kan zichzelf nog niet kalmeren
Als volwassenen kunnen we een wandeling maken, diep ademhalen of met iemand praten als we gespannen zijn.
Een pasgeboren baby kan dat niet. Het vermogen om zichzelf te kalmeren moet zich nog volledig ontwikkelen.
En juist daar spelen jullie als ouder een belangrijke en essentiële rol.
Door je baby vast te houden, zacht tegen hem te praten, hem te wiegen of huid-op-huidcontact te bieden, help je zijn zenuwstelsel terug te keren naar rust. Dit noemen we co-regulatie.
Je baby troosten wanneer hij overstuur is, maakt hem niet afhankelijk. Juist doordat zijn behoefte aan veiligheid steeds opnieuw wordt beantwoord, ontwikkelt hij stap voor stap het vermogen om zichzelf in het latere leven te reguleren. Iedere keer dat jij hem helpt terug te keren naar rust, bouwt zijn zenuwstelsel verder aan die vaardigheid.
Die duizenden kleine momenten van troost, contact en nabijheid vormen letterlijk de bouwstenen en hersenverbindingen voor zijn eigen vermogen om later emoties en spanning te reguleren.
Waarom het huilen van je baby ook iets met jóu doet.
Misschien merk je dat je hart sneller gaat kloppen zodra je baby begint te huilen. Dat je gespannen raakt, onrust voelt of zelfs geïrriteerd wordt.
Veel ouders schrikken daarvan, maar eigenlijk is dit heel normaal.
Het huilen van een baby is één van de krachtigste alarmsignalen die ons brein kent. Zodra je baby huilt, komt jouw lichaam direct in actie. Je aandacht wordt volledig naar je baby getrokken en stresshormonen helpen je om snel te reageren. Dat is precies zoals de natuur het bedoeld heeft.
Tegelijkertijd vraagt de eerste periode met een baby ontzettend veel van jou als ouder. Je staat dag en nacht klaar, slaapt vaak gebroken en hebt weinig tijd om zelf op te laden. Vermoeidheid maakt het moeilijker om je emoties te reguleren. Je raakt sneller overprikkeld, hebt minder geduld en het kost meer moeite om rustig te blijven wanneer je baby blijft huilen. Zo reageert een vermoeid brein en een overbelast zenuwstelsel nu eenmaal.
En dat merkt je baby weer. Niet omdat je baby gedachten kan lezen, maar omdat ze zich voortdurend afstemmen op jouw ademhaling, stem, gezichtsuitdrukking, spierspanning en de manier waarop je hen vasthoudt. Zo kan onbedoeld een cirkel ontstaan: je baby raakt overstuur, jij raakt gespannen en daardoor wordt het moeilijker om elkaar weer terug te helpen naar rust.
Soms speelt er nog iets anders mee. Het huilen van je baby kan ook iets ouds raken in jouw eigen zenuwstelsel. Misschien merk je dat je overspoeld wordt door paniek, schuldgevoel, machteloosheid of juist irritatie. Het kan zijn dat jouw zenuwstelsel niet alleen reageert op het huilen van je baby, maar ook op wat dat huilen onbewust in jou oproept. Soms omdat er vroeger weinig ruimte was voor jouw emoties of behoeften, of omdat je ingrijpende gebeurtenissen hebt meegemaakt rondom zwangerschap en de geboorte.
Kijk daarom met mildheid naar je eigen reacties. Ouderschap gaat niet alleen over zorgen voor je baby, maar ook over het beter leren kennen van jezelf. Hoe meer jij momenten vindt om op te laden en terug te keren naar rust, al is het maar een paar minuten ongestoord douchen terwijl iemand anders je baby even vasthoudt, hoe makkelijker het vaak wordt om ook je baby weer te helpen terugkeren naar veiligheid.
Huilen hoeft niet altijd opgelost te worden. Echt…
Als ouder wil je niets liever dan het huilen stoppen.
Logisch. Je gunt je kindje dat het zich comfortabel voelt.
Je gaat direct in de actiestand: Wat moet ik doen om dat te bereiken?
Natuurlijk is het belangrijk om eerst te kijken of je baby honger heeft, vermoeid is, pijn ervaart, ziek is of een andere lichamelijke oorzaak heeft voor zijn onrust. Maak je je zorgen of blijft je baby ontroostbaar huilen? Neem dan altijd contact op met het consultatiebureau, huisarts, ostheopaat of een kinderarts.
En soms zijn alle basisbehoeften vervuld en toch blijft je baby huilen.
Wist je dat je baby soms ook kan huilen om de opgebouwde spanning van de dag of een gebeurtenis los te laten?
Misschien helpt dit weetje je om anders naar huilen te kijken. Niet altijd als iets dat zo snel mogelijk moet stoppen, maar soms als een moment waarop je baby vooral jouw nabijheid nodig heeft. Niet omdat jij het gevoel kunt wegnemen, maar omdat je het samen kunt dragen. Juist jouw rustige aanwezigheid en geruststellende stem, helpt zijn zenuwstelsel terug te keren naar veiligheid.
En als de bevalling voor jou ook ingrijpend was…
Soms heeft niet alleen de baby een intensieve start gehad.
Ook jij kunt een zwangerschap, bevalling of start hebben meegemaakt die veel impact heeft gehad.
Misschien merk je dat het huilen van je baby je extra raakt, dat je snel schrikt, uitcheckt of voortdurend alert bent.
Juist daarom is het belangrijk dat niet alleen je baby, maar ook jij de ruimte krijgt om te herstellen.
Want hoe meer rust jij ervaart, hoe makkelijker het wordt om die rust ook aan je baby door te geven.
TIPS
- Je hoeft het niet perfect te doen!
- Bied veel nabijheid door je baby vast te houden, te dragen, huid-op-huidcontact te geven of rustig tegen hem te praten.
- Houd de omgeving rustig wanneer je merkt dat je baby veel prikkels heeft gehad.
- Zorg ook goed voor jezelf. Vraag hulp en wacht niet tot mensen aan je zien dat het teveel is, wissel af met je partner of iemand uit je omgeving en gun jezelf rust wanneer dat kan. Kleine momenten zoals ongestoord douchen, een warme maaltijd eten of even slapen terwijl iemand anders op je baby let is ontzettend waardevol.
- Laat je verwachtingen los. Huilen hoort bij de ontwikkeling van een baby en betekent niet automatisch dat jij iets verkeerd doet.
- Babymassage kan je baby helpen om meer ontspanning en lichaamsbewustzijn te ervaren. Op Goeree Overflakkee wordt Shantala babymassage kosteloos aangeboden door het CJG als je daar een indicatie voor hebt.
- Bezoek een babyosteopaat als je merkt dat je baby veel spanning vasthoudt. Binnen mijn praktijk werk ik samen met Marlotte Lagendijk. Haar praktijk bevindt zich in Goedereede.
- Gun jezelf hulp wanneer je merkt dat een heftige zwangerschap of bevalling nog veel invloed heeft op hoe jij je voelt. Juist als jij met je eigen ervaring aan de slag gaat zorgt dat voor veel meer innerlijke rust. Het is dan makkelijker om je baby te troosten.
Tot slot
Misschien is dit wel de belangrijkste boodschap die ik je wil meegeven.
Een baby leert niet dat de wereld veilig is doordat hij nooit spanning ervaart. Het leven gaat gepaard met up’s en down’s. Hij leert dat de wereld veilig is doordat iemand hem helpt om met spanning om te gaan en weer terug te keren naar rust.
En lukt dat jou even niet? Je bent mens. Ook jij mag hulp vragen zodat je even kan uitrusten van deze prachtige en ook intense taak.